BEDACHTZAAM | Er zijn voor anderen vs. zelfzorg

Als ik een lijstje maakt met dingen die ik écht belangrijk vind ik het leven, staat ‘anderen helpen’ altijd ergens bovenaan. Dit zit er al vanaf jong in, hoewel het pas sinds mijn 18e concreet werd in de vorm van vrijwilligerswerk. Toen ik ‘niet gezond’ werd, begon ik te leren wat het echt is om voor jezelf te zorgen. En heel eerlijk, dat ben ik nog steeds aan het leren. Nu ervaar ik een spanningsveld: zorgen voor anderen of zorgen voor mezelf?

Verschil maken

Het gaat verder dan (structureel) vrijwilligerswerk. Actief luisteren naar een huisgenoot of vriend(in) die zijn/haar verhaal kwijt wil. ‘Ja’ zeggen als iemand vraagt je te helpen terwijl je eigenlijk weinig energie hebt. Aanbieden om te koken of de was te doen voor iemand die er doorheen zit. Op bezoek gaan bij iemand die zich eenzaam voelt, ook al voel je dat je me-time nodig hebt. En zo kan ik nog wel even doorgaan!

Ik mis dat deel van mezelf. Het deel dat verschil maakte. Ik deed allerlei soorten vrijwilligerswerk en vond dat fantastisch. Ik heb mensen omarmd die huilden als mengeling van verdriet en dankbaarheid. Natuurlijk zou ik hier breed kunnen uitmeten wat ik allemaal deed en de meest intense verhalen kunnen vertellen. Dat wil ik niet. Daar deed ik het niet om. Het doel was ‘mijn’ stad Maastricht en haar inwoners tot bloei brengen.

Nu is dat anders. Ik ben niet meer actief bij een bepaalde vrijwilligersorganisatie. En er zijn veel momenten waarop ik denk: “Had ik maar wat meer energie, ik zou er zo graag zijn voor persoon X.” Hoe dat ‘er zijn’ voor die persoon uit zou zien, verschilt van keer tot keer. Het maakt ook niet zoveel uit wát ik zou willen betekenen. Ik zeg heel vaak nee. Soms letterlijk, soms in mijn hoofd als ik weer een plan heb bedacht.

Grenzen verleggen en respecteren

Nee zeggen voelt hard. Alsof het me niet boeit of raakt. Dat doet het juist wel. Soms ervaar ik dan schuldgevoel of frustratie en denk ik: “Maar je kan dat toch best?! Je kan toch ook …?” (vul maar iets in). Inderdaad, ik kan en doe andere dingen. En in essentie kan ik het in het moment vast wel. De vraag is wat het op lange termijn kost. Kan ik het ook als ik terugkijk? Of moet ik dan eigenlijk concluderen dat het niet ging?

Soms ga ik moedwillig door mijn grenzen, voor de ander. Dat klinkt zorgwekkend, maar ik denk dat dit leven is. Of je nu gezond bent, een minder gezond of ziek lichaam hebt, of het mentaal moeilijk hebt. Dat is niet ideaal, vaak verre van zelfs. Toch zie ik het niet als iets ‘verkeerds’. Om in verbinding te leven, moet je soms jezelf een stukje opzij schuiven. Je mag hopen en verwachten dat die ander dat ook af en toe doet voor jou.

Als hij of zij dit niet doet, mag jij je ruimte nemen. Rusten, terugkeren binnen de grenzen van je energie. Niet nóg verder doorgaan maar stilstaan en evalueren: hoe groot was de impact? Er zit verschil in door je grenzen gaan: één stapje heeft een ander effect dan structureel 100 meter. Kies altijd zo goed mogelijk wanneer je door je grenzen gaat. En kies het beste nadat je dit hebt gedaan. Je hebt ja gezegd tegen de ander, zeg dan ook ja tegen jezelf.

Verloren tijd?

Op dit moment zijn er geen structurele vormen van vrijwilligerswerk te vinden in mijn leven. Ik mis het en hoop vanuit de grond van mijn hart dat er een dag komt dat dit weer gaat! Die dag is er nog niet. Ik kan het hier en nu als verloren tijd beschouwen en mezelf een schuldgevoel aanpraten. Dat levert me niets op. Het neemt energie en vernauwt juist die energie grens.

Ik kan dit moment (of: deze jaren) ook zien als moment om te leren, te ontdekken en te voelen. Zodat ik, wanneer ik ooit wél weer vrijwilligerswerk doe of een baan krijg waarin ik anderen help, heel goed weet en voel wat kan en wat niet kan. Waar ik goed van kan herstellen, en waar minder goed van. Zo is het hier en nu geen verloren tijd, maar winst voor de toekomst.

Ik leer in het hier en nu ook hoe ik anderen kan bemoedigen en kan helpen. Doordat ik zoveel leer over mijn eigen grenzen en zorgen voor mezelf, merk ik dat ik de mensen om me heen daarin ook aanmoedig. Ik vind het namelijk heel mooi om anderen te helpen, maar ik vind het nog mooier wanneer anderen daardoor geïnspireerd raken voor zichzelf te leren zorgen. Niet zodat we uiteindelijk alles alleen kunnen, maar zodat we in verbinding kunnen leven met elkaar. In zelfzorg én in zorgen voor de ander zitten kracht en kwetsbaarheid, en dát verbindt mensen.

Heb jij ook weleens dat je niet weet of je een ander wil helpen of voor jezelf moet kiezen? Hoe ga je hiermee om?

De illustratie op de foto is van Marloes de Vries.

Deel dit op social media

2 thoughts on “BEDACHTZAAM | Er zijn voor anderen vs. zelfzorg

  1. Jazeker heb ik dat! Zelf ben ik ook niet helemaal gezond zoals jij dat zo mooi verwoord en net als jij ben ik een persoon die graag iedereen helpt. Helaas gaat dat niet en dan kan dat zoals jij zegt een hele struggle worden in je hoofd. Ook ik ben zoekende maar wat voor mij heel goed werkt is me-time letterlijk inplannen, hierdoor vergeet ik het minder snel.

    1. Het is altijd ‘fijn’ om te lezen dat je niet alleen bent met zulke dingen. En chill dat je je ook oké voelt met de term ‘niet gezond’.Ik vind zoeken naar de juiste benaming van mijn fysieke staat echt heel lastig. Die struggle herken ik, en me-time nemen probeer ik zeker maar inplannen blijft een ding. Ooit had ik op dinsdagmiddag standaard een koffiedate met mezelf. Dan moest ik niets anders dan gewoon zitten, koffiedrinken en lezen of schrijven (als ik wilde). Dat was fijn. Misschien moet ik dat weer gaan doen 😉

Laat een reactie achter op Linne Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *